Het Wiel 2-2025

Comfortabel en duurzaam wonen, al is dat nog even wennen in Beek

Het woonwagencentrum aan de Bosserveldlaan in het Limburgse Beek ziet er sinds de renovatie weer picobello uit. In april 2023 werden acht spiksplinternieuwe woonwagens opgeleverd. Duurzaam, want gasloos, met warmtepompen, zonnepanelen, airco en mechanische ventilatie. Maar waar de kinderen zich gemakkelijk aanpassen aan het nieuwe comfort, geldt dat niet voor alle ouders.

 

Woonwagenrecht: Het kettingbeding in gewone taal uitgelegd

Wanneer mensen een standplaats of een stuk grond of kopen, dan komen daar soms speciale regels bij kijken. Soms zijn er regels afgesproken met de gemeente, soms met de woningcorporatie. Eén van die regels kan een kettingbeding zijn. Het is belangrijk dat je weet wat dit betekent, want het kan grote gevolgen hebben – ook als je de grond later aan iemand anders geeft of verkoopt.

 

Jan van der Zandt, 44 jaar woonwagenpastor 

Hij is iedere morgen om zeven uur al op zijn werkkamer in Den Bosch, waar vanaf een uur of negen de telefoon begint te ‘rinkelen’. In de middag gaat hij meestal het land in om mensen te bezoeken, contacten te onderhouden, een nieuwe wagen in te zegenen of een projectplan te bespreken. Pater Jan van der Zandt (m.s.c.) werkt al 44 jaar als landelijk pastor bij en coördinator van het PWN, het Pastoraat woonwagenbewoners, Sinti en Roma. De letters achter zijn naam verwijzen naar zijn congregatie: de Missionarissen van het Heilig Hart.

 

Uitbreidingsplannen: hoe staat het met de uitvoering?

Ruim vier jaar geleden hield Het Wiel een rondje langs gemeenten die na de omslag van het Rijksbeleid al snel met uitbreidingsplannen voor standplaatsen kwamen. De zogenoemde goedvoorbeeld-gemeenten. Hoe staat het er voor met die plannen, wat is er inmiddels gerealiseerd? Het algemene beeld: er valt nog weinig te juichen, zeker bij gemeenten met een grote(re) uitbreidingsopgave. In dit nummer: Apeldoorn, Deventer, Enschede, Hengelo, Harderwijk, Weert, Zwolle.

 

Hoe nu verder in Den Haag

In de gemeente Den Haag is wethouder Martijn Balster afgetreden. Dat gebeurde nadat bewoners het vertrouwen in hem hadden opgezegd, en de wethouder een stevige klacht kreeg van Woonwagen Belangen Nederland. De druppel die bij bewoners de emmer deed overlopen was opnieuw uitstel van de verhuizing van de locatie aan de Energiestraat. Hoe nu verder in Den Haag? Henk van Reken, bewoner van de al zo lang geplaagde straat, weet het wel: zo snel mogelijk weg daar!

 

Het Groenstraat-bargoens in het Zuiden

Niet zo lang geleden spraken reizigers nog een geheimtaal: het Bargoens. Deze woonwagenbewoners konden zo in het geniep praten zonder dat buitenstaanders hen begrepen. In de Groenstraat bij Waubach (Zuid-Limburg) ontstond een unieke variant: het Groenstraat-bargoens. Deze vergeten taal wordt nu herontdekt en gekoesterd dankzij een kleine maar gepassioneerde groep taalbewakers.

 

Geen nieuwe 'huurwoonunits' in Soest

Het klonk als een mooi plan van het college van b en w van de gemeente Soest. Nieuwe woonunits aanschaffen voor drie huishoudens zodat de brandveiligheid op woonwagencentrum De Meent nog beter gewaarborgd is en het centrum meteen een fraaiere uitstraling krijgt. Maar de gemeenteraad zette een streep door het plan: verhuur is geen taak van de gemeente, lieten raadsleden weten. Alleen de fractie van GroenLinks stemde voor het plan.

En verder o.a.

• Twee gouden platen voor Robert Pater
• Geldzaken: Voorjaarsnota de plannen op een rij; wat verandert er zoal voor u?
• Nieuws kort
• Consumententips

In Het Wiel 6-2024 o.a

* Antonio en Frans: ‘Wij zijn gewoon twee jongens die leven net als iedereen’
* Woonwagenrecht - Medehuurder worden, kind of kleinkind
* Roger ‘Moreno’ Rathgeb (deel 2): ‘Ik heb mijn eigen conservatorium gevolgd’
 * Joseph Oosting, hoofdtrainer FC Twente: ‘Ik ben niet streng maar houd van duidelijkheid’
* Het lot van drie Roma die voorkomen op zowel de transportlijst van België naar Auschwitz als die van Nederland
* Het boekje van Alisa Cuuna dat Roma kinderen trots moet maken
* Veranderingen voor zzp'ers

 

 

In Het Wiel 5-2024 o.a.

* Uitbreiding: Nieuwe plannen gemeenten (aanvulling Wiel 4)
* Woonwagenrecht: Is de gemeente verplicht extra standplaatsen aan te leggen?
 * Roger ‘Moreno’ Rathgeb: ‘Bij mij houdt de muziek pas op als ik de kist in ga’
* OM weigert bericht over inval op 'woonwagenkamp' aan te passen na klacht Stichting Sinti, Roma en Reizigers in Den Haag. 
* Zo was het leven toen: oude foto's Vorstengrafdonk in Oss
* Al reizend leren in de Lage Landen
* Razzia's en het 'Zigeuner'-konvooi van 1944 in België

 

 

In Het Wiel 4-2024 o.a.

* Uitbreiding standplaatsen, de stand van zaken
* Overzicht uitbreidingsplannen van ruim 100 gemeenten
* Woonwagenrecht: gemeente aangepakt wegens te weinig standplaatsen
 * Zanger Jaman: 'Levensliedjes vind ik geweldig!'
* Reportage vanaf de kermis in Tilburg: 'Dit is mijn leven'
* Bokser Gradus Kraus, klaar om wereldkampioen te worden
* Woonwagencultuur in België onder druk
* Beleid nieuwe kabinet ten aanzien van woonwagenbewoners roept vragen op

 

 

 

In Het Wiel 3-2024 o.a.

* Het schiet niet op met betere financieringsmogelijkheden voor woonwagens
* Woonwagenrecht: rechtszaak tegen gemeente Den Haag grote overwinning voor terugbrengen standplaatsentekort
* Kunstenares Morena Bamberger: 'Wij zijn allemaal een tandwiel in het geheel'
* Tonny op zoek naar voetbalclubs met rolleman DNA: SSW uit Dordrecht
* Engelbertha Battels - Als het leven een zwerftocht wordt... (deel 2)
* Meester Adrie Eeken, voormalig hoofd woonwagenkampschool Hoogeveen, haalt herinneringen op
* Vogelvrij en onbeschermd; Het lot van de 18-eeuwse Zigeuner

 

In Het Wiel 2-2024 o.a.

* Onderzoek NCDR: Rijk moet regie weer nemen bij oplossen standplaatsentekort
* Woonwagenrecht: Opstalrecht en OZB
* Sinti volkszanger Rein Mercha verloor een groot deel van zijn familie tijdens de oorlog, en strijdt voor aanpassing van het namen-monument in Den Haag
* Verdwenen Eindhovenaren van de Zwaaikom; op het vernieuwde monument zijn nog eens 36 namen van Sinti bijgeschreven
* Kunstenares Ayla Corstanje-Uncu ontwerpt beeld ter nagedachtenis van twee weggevoerde Sinti families
* Is er nog toekomst voor de Vlaamse organisatie Ons Leven?
* Engelbertha Battels - Als het leven een zwerftocht wordt... (deel 1)

 

In Het Wiel 1-2024 o.a.

* Ruim 30 jaar wachten op een plek in de gemeente Westland, die pal naast de woonwagenlocatie tiny houses plaatst in plaats van woonwagens
 * Woonwagenrecht: Huurrecht, samen wonen en uit elkaar gaan
* Django Wagner: ‘Alleen voor de kinderen ga ik de wagen uit’
* Gemeente vermaalt droom zussen; wel een standplaats maar geen woonwagen
* Fotoreportage het oude woonwagenkamp in Deventer aan de Snippelingsdijk
* Uitbreiding Groningen en Emmen: dertig en meer plekken erbij
* Tonny op zoek naar voeltbalclubs met rolleman DNA; PKC'83 uit Groningen
* Sjereno Cörvers vraagt zich af: Ben ik een woonwagenbewoner?

 

 

 

Het Wiel 5-2023

Rechtszaak en uitbreidingsplan Den Haag

De Stichting Sinti, Roma en Reizigers mag de rechtszaak tegen de gemeente Den Haag voortzetten. De gemeente wilde dit voorkomen door te stellen dat de stichting niet voldoet aan allerlei eisen en daarom niet mag procederen namens de achterban. Maar daar ging de rechter niet in mee, tenminste voor een belangrijk deel niet. Dat blijkt uit de uitspraak in het tussenvonnis van de rechtbank Den Haag op 6 september jongstleden. 

Ondertussen is de gemeente Den Haag wel met nieuw beleid gekomen. De gemeente zegt te willen gaan uitbreiden met veertig nieuwe standplaatsen binnen vijf jaar, en nog eens veertig binnen vijf en tien jaar, 'als daar dan nog behoefte aan bestaat'. De stichting Sinti, Roma en Reizigers heeft in een eerste reactie laten weten dat er 230 mensen op de wachtlijst staan, waarvan sommigen al meer dan vijftien en twintig jaar. Veertig extra plekken binnen vijf jaar is daarom ruim onvoldoende, aldus de stichting. De rechtszaak - waarin onder meer wordt geëist: een gelijke wachtduur voor een standplaats als voor een sociale huurwoning - loopt dan ook gewoon door.

 

Raadslid Jan Bauer: 'Als je gaat stemmen maak je verschil'

Hij is - voor zover bekend - het jongste gemeenteraadslid ooit uit de woonwagen. En ook een van de jongste van Nederland toen hij in 2022 als 24-jarige raadslid voor de PvdA in Hoogeveen werd. Het Wiel vroeg Jan Bauer naar zijn drijfveren, en naar de komende landelijke verkiezingen. Hij hoopt dat mensen uit de wagen dan massaal gaan stemmen. Liefst op GroenLinks-PvdA natuurlijk als het aan hem ligt, en liever juist niet op partijen als de PVV of FvD die in de Tweede Kamer bij belangrijke moties voor Roma, Sinti en woonwagenbewoners juist tegen hebben gestemd. 'Dat heeft in mijn ogen wel bewezen dat ze allesbehalve voor ons zijn', zegt Jan.

 

Woonwagenrecht: Wanneer ben je een echte woonwagenbewoner

Advocaat Sjoerd Jaasma gaat dit nummer in op een zaak waarin het onder meer draait om de vraag of een klager een echte woonwagenbewoner is. Volgens de definitie van het College voor de Rechten van de Mens is een woonwagenbewoner iemand die van generatie op generatie in de woonwagen heeft gewoond en die deel is van een bevolkingsgroep met een van andere bevolkingsgroepen te onderscheiden cultuur. Het maakt daarbij niet uit of je inmiddels in een huis woont, want door het standplaatsentekort hebben veel mensen niet de kans gekregen in een woonwagen te wonen. Maar ben je ook een woonwagenbewoner als je grootmoeder een tijd in een woonwagen heeft gewoond, ergens in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw? De rechter mag zich over die vraag gaan buigen. 

 

Frank van Etten, hard aan zichzelf gewerkt

Leef als een zigeuner was zijn eerste hit en daarmee was hij direct populair bij veel woonwagenbewoners. Zanger Frank van Etten loopt al 22 jaar mee in het vak. Momenteel is hij volop bezig met het voorbereiden van een groot concert volgend jaar maart in AFAS Live. En er staat meer op stapel, zoals een film over zijn leven. Frank heeft een groot, samengesteld gezin. Hij is altijd druk, maar vindt innerlijke rust ook heel belangrijk. 

 

Tonny zoekt talent - jeugd WK Muay Thai Turkije

Van 30 september tot en met 8 oktober vond in Turkije het jeugd WK Muay Thai plaats, waaraan ruim zeventig landen deelnamen. Vanuit Nederland streden acht jonge deelnemers  mee. Onder hen twee meiden van de wagen: Jaimely Pruijmboom (12) en Serena Molenaar (13). Tonny Pruijmboom was er als vader van Jaimely bij, en doet rechtsstreeks verslag vanuit de Turkse badplaats Kemer waar het jeugd WK plaatsvond.

 

De stoelenmatter van het noorden (deel II)

Al jaren verdiept Gradeke Bakker zich in de geschiedenis van haar familie: overgrootvader Lammert Bakker en zijn vrouw Grietje Wolters, een stoelenmattersgezin dat vanaf circa 1890 een rondreizend bestaan leidde. In het vorige Wiel maakten we in deel I kennis met de achtergrond van Lammert en zijn vrouw Grietje. In deel II wordt ingezoomd op de jaren van de reis tussen 1895 en 1936: het harde dagelijkse leven van het hardwerkende gezin, het discriminerede overheidsbeleid, de Woonwagenwet van 1918, de 'ontvoering' van kermismeisje Antoinetta Gühnen door haar geliefde Fedde Bakker, tot aan het overlijden van Grietje Wolters in 1936. 

 

Rapport rekenkamercommissie leidt tot discriminatieklacht

In de gemeente Hoogeveen heeft een onderzoeksrapport van de rekenkamercommissie tot commotie onder bewoners geleid. Reden: in het rapport worden woonwagenbewoners zonder aanleiding expliciet en in het algemeen genoemd als risicofactor voor criminaliteit, en voor ‘(mogelijke) malafide praktijken’ in de autobranche. Het leidde tot reuring in een raadsvergadering en een klacht wegens discriminatie tegen (alvast) RTV Drenthe, die de ongefundeerde verwijzingen naar woonwagenbewoners in relatie tot criminaliteit en (mogelijke) malafide praktijken in de autobranche kritiekloos overnam in een artikel over het rapport.  

 

Verder in dit Wiel

• Mooi afscheidsgebaar voor voormalig wethouder Jan Zwiers
• Geldzaken: energietoeslag en energie bespaartips
• Nieuws kort: Geen witte woonwagens in Enschede, Amsterdam stuit op weerstand, Vreugde en verdriet in Alkmaar, Bewoners Alphen kunnen verhuizen, Raad Amstelveen in gesprek met woonwagenbewoners, Locatie Oirschot mag uitbreiden, Opgemerkt...

 

 

 

 

 

 

Eerste nul-op-de-meter woonwagens een feit

Lang hebben de woonwagenbewoners in Bergen op Zoom ervoor gestreden. Nu komen ze er eindelijk. Acht nieuwe standplaatsen. Met acht nieuwe huurwoonwagens. Geen doorsnee woonwagens. Maar woonwagens die zijn voorbereid op een toekomst zonder gas. Met zonnepanelen op het dak en
infraroodverwarming in de wagen.

_{Foto: Burgemeester Frank Petter van Bergen op Zoom met twee toekomstige bewonertjes, tijdens een kleine feestelijke bijeenkomst om de aanleg van de nieuwe locatie in te luiden.}

 

ZON op het dak in Schinnen

In Bergen op Zoom staan straks de allereerste energiezuinige woonwagens. Maar het zijn niet de allereerste woonwagens met zonnepanelen. Die staat hoogstwaarschijnlijk in het Limburgse Schinnen. Twee jaar geleden al lieten Jaantje en Roger zonnepanelen op hun dak leggen. En ze zijn inmiddels niet meer de enige op de locatie. Een buurman is hun voorbeeld gevolgd, aangestoken door hun goede ervaringen.